NHỮNG TIẾN BỘ TRONG ĐIỀU TRỊ MỤN TRỨNG CÁ

30/09/2021

- Mụn trứng cá là bệnh có nguyên nhân phức tạp nên việc điều trị phải được đánh giá trên nhiều yếu tố:

+ Kiểu mụn trứng cá: đơn thuần, viêm nhiễm hay phối hợp.

+ Mức độ của mụn trứng cá: nhẹ, trung bình hay nặng.

+ Các yếu tố khác có liên quan tới như: ăn uống, môi trường làm việc, sinh hoạt…

- Trong những năm gần đây, do sự hiểu biết tốt hơn về cơ chế bệnh sinh của mụn trứng cá cùng với sự phát triển của công nghệ kỹ thuật, vì thế các phương thức điều trị mới khác nhau đã được nghiên cứu. Trong phần này xin giới thiệu một cách tổng quan về các phương pháp và thuốc điều trị mụn trứng cá hiện nay:

1. Benzoyl peroxide: diệt khuẩn và đẩy nhanh quá trình tái tạo da mới, làm chậm sự tiết bã nhờn trên da, nhưng không tạo ra khả năng kháng vi khuẩn. Benzoyl peroxide kết hợp với retinoids tại chỗ hoặc liệu pháp kháng sinh toàn thân cho mụn trứng cá vừa đến nặng.

2. Retinoids: Nó nhắm mục tiêu đến sự tăng sinh bất thường của biểu mô nang lông, làm giảm sự tắc nghẽn của nang trứng và làm giảm cả tổn thương mụn trứng cá không viêm và viêm. Hiện nay có sự đồng thuận rằng retinoid tại chỗ nên được sử dụng như là liệu pháp đầu tay cho mụn trứng cá viêm nhẹ đến trung bình và cũng là một tác nhân được ưu tiên trong điều trị duy trì.

3. Thuốc kháng sinh: Việc sử dụng kháng sinh tại chổ (bôi da) hay toàn thân (uống) tùy thuộc vào mức độ mụn trứng cá như thế nào. Thuốc uống tetracycline, doxycycline, minocycline, erythromycin, azithromycin, trimethoprim / sulfamethoxazole (TMP / SMX), trimethoprim và cephalexin đã được chứng minh là có hiệu quả trong điều trị mụn trứng cá vừa và nặng, và các dạng mụn trứng cá viêm kháng với điều trị tại chỗ.

4. Liệu pháp nội tiết: Cách tiếp cận chính của liệu pháp nội tiết tố trong mụn trứng cá là ngăn chặn tác động của nội tiết tố androgen lên tuyến bã nhờn và có thể cả tế bào sừng nang long. Các nhóm thuốc nội tiết thường được sử dụng như: viên thuốc tránh thai kết hợp, Spironolactone , Cyproteron axetat

5. Isotretinoin: Là dẫn xuất của vitamin A, phương pháp điều trị tốt nhất cho các bệnh nhân bị mụn trứng cá ở mức độ trung bình mà kháng kháng sinh và đối với những người bị mụn trứng cá nặng. Nhưng cần theo dõi thường xuyên các xét nghiệm chức năng gan, cholesterol huyết thanh và triglyceride ở thời điểm ban đầu và một lần nữa cho đến khi đáp ứng với điều trị được khuyến cáo.

6. Liệu pháp vật lý: Các mụn trứng cá có chỉ định có thể được loại bỏ cơ học bằng dụng cụ chiết xuất mụn hoặc kim nhỏ.

7. Liệu pháp vi kim: Cơ chế của công nghệ này là sử dụng mũi kim chuyên dụng có kích thước siêu nhỏ tác động trực tiếp trên da để tiêu diệt vi khuẩn nằm sâu dưới lớp biểu bì. Ngoài ra, qua tình tác động này còn kết hợp với tinh chất tế bào gốc còn kích thích tăng sinh collagen để cải thiện da nhanh chóng sau khi trị mụn và ngăn ngừa thâm sẹo.

8. Liệu pháp ánh sáng: Hiện nay đã có thêm các lựa chọn điều trị khác như liệu pháp laser, hoạt động bằng cách dùng tập trung ánh sáng thâm nhập sâu vào da. Loại laser đang được áp dụng tại Việt Nam là công nghệ ánh sáng IPL (xung động ánh sáng cường độ cao), sử dụng xung ánh sáng với bước sóng phù hợp và đã được chứng minh tính hiệu quả trong điều trị trứng cá và giảm nguy cơ để lại sẹo. Ngoài ra còn một số loại thuốc khác được nghiên cứu trong điều trị mụn trứng cá hiệu quả khi phối hợp với các phương pháp trên như Axit salicylic, Axit lactic, kem dưỡng da lactate, Dầu cây trà 5%:, Gel axit picolinic 10%, kẽm…Đặc biệt cần có chế độ ăn, chăm sóc da phù hợp và đúng cách.

- Kết Luận: Mụn trứng cá có nhiều phương pháp điều trị khác nhau. Trên từng người sẽ có những phương pháp điều trị đơn lẻ hay kết hợp khác nhau. Vì thế nên được thăm khám và tư vấn bởi bác sĩ chuyên khoa da liễu để đánh giá toàn diện và có phác đồ thích hợp nhất.

Chú ý: Mụn trứng cá dễ tái phát và kháng thuốc vì thế bạn phải tuân thủ điều trị theo hướng dẫn và tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hoặc sử dùng thuốc mà không có sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa.

                                                                                                                                                     BS.Thái Đào Tú Anh

 

Tài Liệu Tham Khảo

1. American Academy of Dermatology: Guidelines of care for the management of acne vulgaris.

2. Indian Journal of Dermatology.

3. Sanjay K Rathi, Acne vulgaris treatment: the current scenario, 2017.